ในปัจจุบันการใช้งานแบตเตอรี่นั้นถือเป็นเรื่องปกติที่เราต้องเจอในแต่ละวัน โดยส่วนมากแล้วแบตเตอรี่ที่เราพบเห็นหรือใช้งานกันโดยทั่วไป จะอยู่ภายในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ แบตเตอรี่จะคอยให้พลังงานไฟฟ้าในอุปกรณ์ต่าง ๆ ตั้งแตั้งแต่เล็ก ไปจนถึงอุปกรณ์ใหญ่ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์มือถือ เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องสำรองไฟ รถยนต์ หรือแม้แต่เครื่องจักรภายในโรงงาน ซึ่งในส่วนของแบตเตอรี่นั้น ก็มีหลากหลายชนิดแตกต่างกันออกไปตามวัตถุประสงค์ของการใช้งาน ดังนั้นการทําความเข้าใจความแตกต่างระหว่างแบตเตอรี่แต่ละชนิด จึงเป็นสิ่งสําคัญที่ควรศึกษาไว้ก่อนนำมาใช้งานนั่นเองครับ วันนี้ Spa Battery จะพาทุกท่านมารู้จักกับแบตเตอรี่แห้งและแบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟส แบตเตอรี่ 2 ชนิด ที่กำลังถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน
แบตเตอรี่แห้ง แบตเตอรี่ตะกั่วกรด คืออะไร?
แบตเตอรี่ตะกั่วกรดชนิดซีล หรือที่เรียกติดปากกันว่า แบตแห้ง เป็นแบตเตอรี่ที่สามารถใช้งานได้ดี เป็นเทคโนโลยีแบตเตอรี่ที่ใช้งานมาหลายสิบปี และยังคงใช้งานอยู่จนถึงปัจจุบัน สำหรับแบตเตอรี่แห้งมักถูกใช้งานในเครื่องสำรองไฟฟ้า ระบบไฟฉุกเฉินต่าง ๆ เช่น ไฟฉุกเฉินสำหรับส่องทางเดิน, ป้ายทางออก, ป้ายหนีไฟ, เครื่องสำรองไฟฟ้า (Uninterruptible Power Supply: UPS) รวมถึงระบบสื่อสาร รถกอล์ฟ จักรยานไฟฟ้า มอเตอร์ไซค์ไฟฟ้า และอุปกรณ์สำคัญทางการแพทย์ แบตเตอรี่แห้งเป็นแบตที่มีราคาไม่แพง เข้าถึงได้ง่าย จึงเป็นที่นิยม และถูกใช้งานอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน
แบตเตอรี่ลิเทียมไอออนฟอสเฟส คืออะไร?
แบตลิเทียมไอออนฟอสเฟส LiFePO4 เป็นแบตเตอรี่ที่ถูกผลิตขึ้นในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา แต่เพิ่งได้รับความนิยมอย่างมากในไม่กี่ปีนี้ แบตลิเทียมไอออนฟอสเฟสจัดเป็นแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนแบบชาร์จได้ประเภทหนึ่งที่ใช้ลิเธียมเหล็กฟอสเฟตเป็นวัสดุแคโทด ซึ่งต่างจากแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนอื่น ๆ ที่ใช้โคบอลต์เป็นวัสดุแคโทด ด้วยลักษณะของแบตลิเทียมไอรอนฟอสเฟส ที่มีความปลอดภัยสูง และมีความทนทานกว่า เมื่อเทียบกับแบตเตอรี่ลิเธียมชนิดอื่น แบตประเภทนี้มักถูกใช้งานในยานยนต์ไฟฟ้า อุตสาหกรรมพลังงานลมและพลังงานแสงอาทิตย์ แบตลิเธียมสำหรับโซล่าเซลล์ เป็นต้น
ตารางเปรียบเทียบการใช้งานเบื้องต้นของแบตเตอรี่แห้งและแบตลิเธียม
| คุณสมบัติ | แบตเตอรี่แห้ง | แบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟต |
|---|---|---|
| ความจุที่สามารถใช้งานได้ | 50 - 70% | 80 - 100% |
| ความเร็วในการชาร์จ | ภายใน 8 ชั่วโมง | ภายใน 1 ชั่วโมง |
| รอบการใช้งาน | สูงสุด 1,000 รอบ | สูงสุด 4,000 รอบ |
|
ความแรงในการจ่ายไฟ VS ความจุที่สามารถใช้งานได้จริง |
ดึงไฟที่ความแรง 0.05 เท่าของความจุ แบตเตอรี่จะจ่ายไฟได้ 100% ของความจุ |
ดึงไฟที่ความแรง 0.05 เท่าของความจุ แบตเตอรี่จะจ่ายไฟได้ 105% ของความจุ |
|
ดึงไฟที่ความแรง 1เท่าของความจุ แบตเตอรี่จะจ่ายไฟได้ 50% ของความจุ |
ดึงไฟที่ความแรง 1เท่าของความจุ แบตเตอรี่จะจ่ายไฟได้ 100% ของความจุ |
จากตารางข้างต้นความจุที่สามารถใช้งานได้ จะเป็นความจุที่เหมาะสมสำหรับการใช้งานหากต้องการให้แบตเตอรี่มีอายุยืนยาว แบตเตอรี่แห้งควรใช้งานแบตเตอรี่ที่ 50-70%ของความจุแบตเตอรี่ ส่วนแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนฟอสเฟตจะสามารถใช้ได้ถึง 80 -100% ของความจุแบตเตอรี่ ในด้านการใช้งานจริง แบตเตอรี่มีความจุ 100% จะไม่สามารถดึงไฟที่เก็บไว้ออกมาใช้งานได้ทั้ง 100% ซึ่งขึ้นอยู่กับชนิดของแบตเตอรี่และความแรงของกระแสไฟที่เราดึงออกมาใช้งาน
วิธีการเลือกใช้งานแบตเตอรี่แห้งและแบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟสให้เหมาะกับงาน
เมื่อเรารู้จักคุณสมบัติของแบตเตอรี่แห้ง (SLA) และแบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟส (LiFePO4) แล้ว ขั้นตอนต่อไปที่สำคัญไม่แพ้กันคือการเลือกใช้งานแบตเตอรี่ให้เหมาะสมกับลักษณะงานและความต้องการ ซึ่งสามารถพิจารณาได้จากหลายปัจจัย
- ลักษณะของงานที่ใช้งานแบตเตอรี่: แนะนำแบตเตอรี่แห้ง (SLA) หากใช้งานกับอุปกรณ์ทั่วไป เช่น ไฟฉุกเฉิน UPS หรือระบบสื่อสารที่ไม่ได้ใช้งานต่อเนื่องตลอดเวลา / แนะนำแบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟส (LiFePO4) หากใช้งานกับอุปกรณ์ที่ต้องการประสิทธิภาพสูง ใช้ต่อเนื่อง เช่น รถไฟฟ้า ระบบโซล่าเซลล์ หรือเครื่องจักรที่ใช้ตลอดวัน
- ความถี่ในการชาร์จและคายประจุ: หากใช้งานไม่บ่อย ชาร์จไม่ถี่ แบตเตอรี่แห้งเหมาะสมกว่า / หากต้องชาร์จบ่อยและใช้พลังงานตลอดวัน แบตเตอรี่ LiFePO4 ทนทานกว่าและมีรอบการใช้งานมากกว่า
- งบประมาณ: แบตเตอรี่แห้งมีราคาถูกกว่า เหมาะกับผู้ที่ต้องการลดต้นทุน / แบตเตอรี่ลิเธียมฟอสเฟสแม้ราคาสูงกว่า แต่คุ้มค่าในระยะยาวด้วยอายุการใช้งานที่ยาวนานและประสิทธิภาพสูง
- ข้อจำกัดด้านพื้นที่และน้ำหนักของอุปกรณ์: หากมีพื้นที่ติดตั้งจำกัด หรือต้องการแบตฯ ที่เบา แบตเตอรี่ LiFePO4 มีขนาดเล็กและน้ำหนักเบากว่าแบตเตอรี่แห้ง
- ความปลอดภัยและอายุการใช้งาน: แบตเตอรี่ LiFePO4 มีระบบความปลอดภัยในตัว ดีกว่าแบตเตอรี่แห้ง และยังมีอายุการใช้งานมากกว่า 2-3 เท่า
สุดท้ายนี้การเลือกแบตเตอรี่ให้เหมาะสมนั้น ขึ้นอยู่กับข้อกำหนด และประเภทของงานที่ต่างๆกัน หากใครให้ความสำคัญกับอายุการใช้งานและประสิทธิภาพของแบตเตอรี่ LiFePO4 ก็เป็นตัวเลือกที่ดี แต่ในทางกลับกัน หากต้นทุนเป็นปัจจัยสำคัญและมีการใช้งานแบตเตอรี่ที่สม่ำเสมอ แบตเตอรี่ SLA หรือ แบตเตอรี่แห้งก็เป็นตัวเลือกที่เหมาะสม ดังนั้นก่อนที่จะตัดสินใจเลือกซื้อแบตเตอรี่ อย่าลืมพิจารณาจุดประสงค์ของการใช้งาน งบประมาณ และข้อกำหนดต่าง ๆ ก่อนตัดสินใจเลือกซื้อแบตเตอรี่นะครับ นอกจากแบตเตอรี่ทั้ง 2 ประเภทยังมีแบตลิเธียมไอออนที่สามารถใช้งานได้เหมือนกัน หากท่านไหนยังลังเลว่าควรใช้แบตเตอรี่ประเภทใด หรือต้องการคำปรึกษาเพิ่มเติม สามารถทักเข้ามาสอบถามได้ที่ Facebook: SPA Battery หรือ Line : @spabattery นะครับ